Natura 2000 is een Europees netwerk van beschermde natuurgebieden. In deze Natura 2000-gebieden worden bepaalde dieren, planten en hun natuurlijke leefomgeving beschermd om de biodiversiteit (soortenrijkdom) te behouden. De biodiversiteit staat in Europa al jaren onder druk.
Duurzame bescherming van flora en fauna is hard nodig. Planten en dieren trekken zich weinig aan van landsgrenzen en het is daarom belangrijk om natuurbescherming in Europees verband aan te pakken. Zo voorkomen we dat de natuur in Europa en in Nederland steeds meer van hetzelfde wordt. In 1979 is de Vogelrichtlijn opgesteld en in 1992 de Habitatrichtlijn. Deze richtlijnen bestaan uit twee delen: soortenbescherming en gebiedsbescherming. Alle EU-lidstaten wijzen beschermde gebieden aan voor specifieke (leefgebieden van) (vogel-)soorten. De onder beide richtlijnen aangewezen beschermde gebieden vormen het Natura 2000-netwerk.
De gebieden zijn hier te vinden: https://www.natura2000.nl/gebieden
(bron: ministerie LNV)
De bescherming van Natura 2000-gebieden en de EHS (Ecologische Hoofdstructuur) in Nederland is geregeld in de Omgevingswet (per 1 januari 2024 is de Wet natuurbescherming in de Omgevingswet overgegaan).
Te veel van de stikstofhoudende moleculen in natuurgebieden leiden tot een voedingsrijke bodem, terwijl veel Nederlandse Natura 2000-gebieden juist gekenmerkt worden door een voedselarme bodems. Deze ophoping van voedingsstoffen in de bodem leidt tot het verdringen van de inheemse planten en dieren. Planten die het juist goed doen op deze voedselrijke bodem nemen over, echter dit zijn met name soorten ‘onkruid’. Hierdoor verdwijnen kenmerkende natuurgebieden zoals veen en heide en de daarvan afhankelijke diersoorten.
Het oude Programma Aanpak Stikstof (PAS) zat zo in elkaar dat de uitstoot van stikstof kon worden weggestreept tegen potentiële toekomstige maatregelen. Het Europees Hof waarschuwde Nederland al in 2018 dat de PAS in strijd was met Europese regels. Vervolgens heeft het geduurd tot 29 mei 2019, met de uitspraak van de Raad van State, dat het PAS niet meer als basis voor toestemming mag gelden voor nieuwe activiteiten.
