Als VanWestreenen zijn wij enorm verbijsterd over de plannen die op vrijdag 10 juni zijn gepubliceerd om te komen tot deze extreme emissiereductie van stikstof. Dit raakt al onze klanten.
• De insteek in de overleggen tussen overheid en sector was om samen te komen tot een reductieplan op basis van meten en innoveren. Helaas kiest de overheid vooral voor uitkoop op basis van extreem hoge reductiepercentages. Bovendien wordt vastgehouden aan de Kritische Depositie Waardes, terwijl het effect en de staat op de natuur centraal zou moeten staan. Fictieve waarden bepaald in gecontroleerde proefopstellingen horen hier niet leidend in te zijn.
• We kennen onze klanten als innoverend/ welwillend/ vooruitstrevend/ vakinhoudelijk sterk/ passie voor dieren. Dit zit in het ondernemersbloed en maakt de hedendaagse bedrijven innovatief en hoogstaand;
• Deze plannen zorgen voor een hoop onzekerheid, bieden geen perspectief en zijn een klap in het gezicht voor ondernemers, die al jarenlang betrokken zijn bij diverse gebiedsprocessen;
• Enkele feiten; sinds 1990 is de ammoniakemissie met 2/3 gedaald door het toepassen van de volgende oplossingen; emissiearme stallen, emissiearme toediening van mest, afdekken mestopslag, minder gebruik kunstmest en in 2019 het fosfaatquotum. Een andere ontwikkeling is het drogen en bewerken van mest. Helaas mag deze gedroogde of bewerkte mest nog niet als kunstmestvervanger ingezet worden, om de mineralen kringloop nog meer gesloten te krijgen. Ook in het voerspoor zijn reeds veel stikstofbesparingen gerealiseerd de afgelopen jaren. Het blijkt dus dat er met innovatie en management heel veel mogelijk is. En er staan tal van nieuwe technieken klaar, maar die krijgen nauwelijks de ruimte.
• Vooralsnog lijkt het beleid ongefundeerd, welke input is gebruikt voor de kaart? Er wordt uitgegaan van modellen i.p.v. metingen ter plaatse. Voor de PAS-melders lijkt niet direct een snelle en zichtbare oplossing duidelijk, terwijl die al heel vaak beloofd is.
• De vraag is, heeft de overheid wel voldoende nagedacht over de maatschappelijke ontwrichting en de uitvoerbaarheid van al deze plannen. Het leidt, zeker regionaal, tot een kaalslag onder agrarische ondernemers en de verwerkende industrie. Realiseert de overheid zich hoeveel nevenstromen uit de voedingsindustrie, tot hoogwaardig voedsel worden verwerkt?.
• Wie gaat al die natuur beheren? De agrarische ondernemer is de beste natuurbeheerder, maar die staat nu in de kou. Er zou dan ook veel meer aandacht moeten zijn voor een verdienmodel op agrarisch natuurbeheer.
• Als je kijkt naar de wereldwijde vraag naar voedsel (met een wereldbevolking die groeit van 7 naar 9 miljard), dan kan het toch niet zo zijn dat de veehouderij het zo lastig krijgt? We lopen voorop in de wereld en zouden juist als voorbeeld moeten dienen. Kijken we niet veel te veel lokaal terwijl er over de hele wereld een crisis aan komt met voedseltekorten? De crisis rond Oekraïne heeft geleerd dat er heel snel grote problemen kunnen ontstaan ten aanzien van de voedselvoorziening. Laten we daarom zuinig zijn op onze goed presterende bedrijven.
• Samen met de agrariërs maken wij ons zorgen over de toekomst van de agrarische sector, de leefbaarheid en de economische veerkracht van het Nederlandse platteland
Toekomst
• De sector wil wel een bijdrage leveren aan de reductie, maar niet in de mate waarin de overheid het nu voorstelt. Laten we dan ook samen toewerken naar een oplossing waar meten en innoveren centraal staat. Ga met Europa in overleg over haalbare doelen per habitatgebied.
• De tijd die de overheid kiest is veel te kort, ondanks de miljarden die er zijn wordt het dan voor heel veel boeren een koude sanering. Maak veel meer gebruik van het natuurlijk verloop. Veel agrarische ondernemers willen de komende jaren stoppen, benut dat.
• Wij dagen daarom alle betrokken maatschappelijke organisaties uit, om samen het gesprek aan te gaan voor een gedragen oplossing. Een oplossing die innovatie en verdere verduurzaming verkiest boven uitkoop en onteigening.
• Laten we samen met de provincie en overheid bouwen aan een stikstofsysteem, wat juridisch standhoudt en waarmee de komende 10 jaar de agrarische sector duidelijkheid krijgt over de richting voor hun bedrijven. Zorg dat er meer metingen aan stalsystemen worden toegestaan, om de emissiereductie van de stalsystemen te achterhalen.
• Als de overheid vervolgens samen met de ketenpartijen werkt aan een beter verdienmodel, zijn wij ervan overtuigt dat de agrarische sector samen met de maatschappij wil werken aan verdere verduurzaming van ons voedselsysteem.
Tips wat nu te doen
• Als VanWestreenen helpen wij graag onze agrarische ondernemers en bedrijven in Food & Industries bij hun bedrijfsontwikkeling, ook in deze moeilijke, onzekere tijd.
• De voorgestelde regelgeving en enkele opkoopregelingen zijn nog niet definitief. Juist dan is het van belang de verschillende scenario’s af te wegen en te bekijken wat je als bedrijf kunt doen.
• Iedere casus is specifiek. Wat voor de een haalbaar is, is voor de ander niet mogelijk. Aan algemene adviezen heb je als ondernemer niet veel. Mocht u behoefte hebben aan een gesprek voor uw specifieke situatie, schakel dan met een van onze adviseurs. Zij bieden graag een luisterend oor.
